خبرگزاری حوزه | امیرحسین کاکاوند، خواننده انیمیشن موزیکال «بهار من» در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه تولید محتوای دینی برای کودکان نیازمند استفاده از زبان هنر و متناسب با دنیای ذهنی آنان است، اظهار کرد: اگر بخواهیم مفهومی مانند رحمت پیامبر اکرم(ص) را برای کودک روایت کنیم، بهتر است به جای توضیح مستقیم، این مفهوم را در قالب داستان و رفتار به او نشان دهیم. کودک با دیدن یک رفتار مهربانانه، همدلانه و انسانی، ارتباط بیشتری برقرار میکند و میتواند معنای رحمت را در یک تجربه داستانی کشف کند. به همین دلیل، به جای پرداختن به مفاهیم بزرگ و انتزاعی، میتوان داستانهایی ساده از برخورد پیامبر(ص) با کودکان، حیوانات، سالمندان یا افرادی که مورد بیتوجهی قرار میگیرند روایت کرد.
وی افزود: یکی از روشهای موثر در تولید محتوای دینی برای کودک، روایت داستان از نگاه یک شخصیت کودک است. در این شیوه، کودک میتواند همراه شخصیت اصلی با یک مسئله مواجه شود و در جریان داستان به درک تازهای از مفاهیمی مانند محبت، رحمت و همدلی برسد. همچنین استفاده از نمادهای تصویری مانند نور، باران، سایه درخت و چشمه میتواند مفاهیم معنوی را برای کودک ملموستر کند. مهم این است که کودک پس از تماشای اثر فقط به این نتیجه نرسد که پیامبر(ص) فردی مهربان بوده است، بلکه متوجه شود دوست داشتن پیامبر(ص) باید در رفتار خودش نیز نمود پیدا کند.
کاکاوند با اشاره به ظرفیت انیمیشن موزیکال «بهار من» برای انتقال مفاهیم دینی و اخلاقی گفت: این اثر میتواند در هفته وحدت و مناسبت ولادت پیامبر اکرم(ص) فراتر از یک محصول مناسبتی دیده شود. برای کودک، وحدت زمانی قابل فهم است که از یک مفهوم انتزاعی به تجربهای انسانی تبدیل شود. اگر در یک داستان چند کودک با وجود تفاوتهایشان در کنار هم قرار بگیرند و با همکاری یکدیگر مسئلهای را حل کنند، مخاطب کودک متوجه میشود که تفاوت الزاما به معنای جدایی نیست. به نظر من، اثر کودکانه موفق نباید برای ایجاد وحدت تفاوتها را حذف کند، بلکه باید نشان دهد افراد میتوانند متفاوت باشند و در عین حال محبت، احترام و زندگی مسالمتآمیز را تجربه کنند.
وی ادامه داد: استفاده از استعاره بهار نیز میتواند برای بیان این موضوع موثر باشد. همانگونه که یک باغ از گلهای متنوع تشکیل شده و زیبایی آن به همین تنوع وابسته است، جامعه نیز میتواند با وجود تفاوتها هماهنگ و زیبا باشد. چنین مفاهیمی اگر در قالب داستان و تصویر ارائه شوند، برای کودک ماندگارتر از شعار خواهند بود. از سوی دیگر، اگر شخصیتهای داستان در ابتدا با یکدیگر اختلاف داشته باشند و به جای قهر و طرد، گفتوگو و همکاری را انتخاب کنند، اثر بدون آنکه به شکل مستقیم آموزش دهد، مهارتهایی مانند گفتوگو، پذیرش تفاوت و همدلی را به کودک منتقل میکند.
خواننده «بهار من» با تاکید بر نقش هنر در تربیت دینی کودک اظهار کرد: شعر، موسیقی، قصه و انیمیشن میتوانند مفاهیم انتزاعی را به تجربهای عینی تبدیل کنند. کودک ممکن است درک نظری مفاهیمی مانند رحمت، تقوا یا ایثار را دشوار بداند، اما وقتی این مفاهیم را در رفتار یک شخصیت میبیند، ارتباط آسانتری با آنها برقرار میکند. قصه نیز زمانی موثرتر است که قهرمان آن با مسائلی مواجه شود که کودک در زندگی روزمره تجربه میکند؛ مسائلی مانند ترس، تنهایی، حسادت، اشتباه یا اختلاف با دوستان. در این صورت، مفهوم اخلاقی از حالت درس خارج شده و به بخشی از تجربه زندگی تبدیل میشود.
کاکاوند با بیان اینکه در تربیت دینی کودک باید محبت بر ترس و موعظه مستقیم مقدم باشد، تصریح کرد: کودک نباید دین را فقط مجموعهای از نبایدها بداند. لازم است مفاهیم دینی برای او با محبت، زیبایی، امید، آرامش و معنا همراه شود. البته جذابیت هنری نباید جای حقیقت را بگیرد و محتوای دینی نیز باید از پشتوانه معتبر برخوردار باشد. استفاده از منابع معتبر قرآنی و روایی و بهرهگیری از نظر متخصصان دینی و تربیتی اهمیت زیادی دارد. از سوی دیگر، اثر نباید به گونهای ساخته شود که شخصیتها دائما درباره اخلاق سخنرانی کنند. بهتر است کودک پیام را از طریق داستان، رفتار شخصیتها و انتخابهای آنها کشف کند.
وی درباره محور قرار دادن محبت در آثار کودکانه مرتبط با پیامبر اکرم(ص) نیز گفت: اگر قرار باشد یک مفهوم را به عنوان نقطه شروع انتخاب کنیم، محبت اهمیت بیشتری دارد؛ البته محبتی که در عمل به اخلاق نیکو، همدلی، صلح و حفظ کرامت دیگران منجر شود. کودک پیش از آنکه بتواند مفاهیم پیچیده اخلاقی را به طور کامل درک کند، میتواند محبت را احساس کند. اگر پیامبر(ص) در یک اثر کودکانه به عنوان شخصیتی مهربان، صبور، شنوا و پذیرنده معرفی شود، کودک میتواند با ایشان ارتباط عاطفی برقرار کند و سپس رفتار ایشان را الگوی خود قرار دهد. در چنین شرایطی، محبت تنها یک احساس نیست و به رفتار اجتماعی کودک نیز راه پیدا میکند.
کاکاوند با اشاره به نقش موسیقی و همخوانی در «بهار من» اظهار کرد: شعر و موسیقی میتوانند مفاهیم دینی را در قالبی عاطفی و ماندگار به کودک منتقل کنند. ریتم، تکرار و ملودی باعث میشوند کلام برای کودک قابل حفظ و تکرار باشد و در ذهن او باقی بماند. همخوانی نیز مخاطب را از یک شنونده صرف به مشارکتکننده تبدیل میکند و صدای جمعی کودکان میتواند حس با هم بودن و تعلق را تقویت کند. در «بهار من» حضور گروه سرودستان در کنار خواننده اصلی نیز همین وجه جمعی را پررنگ کرده است. با این حال، موسیقی نباید بر پیام غلبه کند و پیام نیز نباید موسیقی را به ابزار موعظه تبدیل کند.
وی درباره فرایند اجرای گروهی کودکان افزود: انتخاب کودکان برای همخوانی صرفا بر اساس صدای زیبا انجام نمیشود، بلکه توانایی حفظ ریتم، هماهنگی با گروه، شنیدن صدای مربی و رعایت نوبت اهمیت دارد. تمرین پیش از ورود به استودیو نیز ضروری است و کودکان باید شعر، ملودی، تلفظ و زمانبندی اجرا را تمرین کنند. ضبط معمولا در بخشهای کوتاه انجام میشود، زیرا کودکان نمیتوانند برای مدت طولانی مانند خوانندگان حرفهای تمرکز خود را حفظ کنند. در عین حال، نباید آنقدر اجرای کودکان را کنترل کرد که صدای طبیعی و پرنشاط آنها از بین برود. تفاوت و سرزندگی بخشی از جذابیت صدای کودک است و باید حفظ شود.
خواننده «بهار من» در ادامه درباره ویژگیهای بصری این اثر بیان کرد: در یک انیمیشن دینی کودکانه باید میان شادی و احترام تعادل برقرار شود؛ یعنی اثر شاد و کودکانه باشد، اما سطحی و لوده نباشد و در عین حال معنوی و محترمانه باشد، اما برای کودک سنگین و بزرگسالانه نشود. استفاده از رنگ، نور، حرکت، شخصیتهای دوستداشتنی و موقعیتهای مشارکتی میتواند به شکلگیری چنین فضایی کمک کند. مضمون ولادت پیامبر(ص) را نیز میتوان با مفاهیمی مانند بهار، نور، محبت، امید و جمع شدن آدمها منتقل کرد، بدون اینکه روایت به نمادهای مستقیم و شعاری محدود شود. در صورت حضور پیامبر(ص) در روایت نیز میتوان از شیوههای غیرمستقیم و متناسب با ملاحظات فرهنگی و مذهبی استفاده کرد تا هم شأن شخصیت حفظ شود و هم روایت برای کودک قابل درک باشد.
کاکاوند در پایان با تاکید بر ضرورت تداوم تولید محتوای دینی برای کودکان گفت: «بهار من» را میتوان تجربهای دانست که ظرفیت توسعه دارد و نباید تولید آثار کودکانه فقط به مناسبتهای تقویمی محدود شود. اگر قرار است در این حوزه به صورت مستمر فعالیت کنیم، باید به سمت ایجاد هویت هنری مشخص، شخصیتهای ماندگار و جهانهای داستانی مشترک حرکت کنیم. حضور همزمان نویسنده کودک، مشاور تربیتی، شاعر، آهنگساز، کارگردان، انیماتور و مشاور دینی میتواند به تولید آثاری کمک کند که هم از نظر محتوایی معتبر باشند و هم با ذهن و زبان کودک ارتباط برقرار کنند. به نظرم آینده این حوزه در تولید آثار کوتاه، خوشساخت، موسیقایی و شخصیتمحور است؛ آثاری که کودک ابتدا آنها را به دلیل داستان و شخصیت دوست داشته باشد و سپس مفاهیم دینی و اخلاقی نیز در ذهن و رفتار او ماندگار شود.
انتهای پیام
نظر شما